Το Γεφύρι της Άρτας

"Αν δε στοιχειώσετε άνθρωπο, γιοφύρι δε στεριώνει,
και μη στοιχειώσετε ορφανό, μη ξένο, μη διαβάτη,
παρά του πρωτομάστορα την όμορφη γυναίκα,
που έρχεται αργά τ' αποταχύ και πάρωρα το γιόμα."
 

Ο λόγος για το γιοφύρι της Άρτας και την θυσία του “καλού” για το σύνολο, ένας μύθος που  συναντάμε σε όλα τα Βαλκάνια και ακόμα παραπέρα. Η κατασκευή του γεφυριού της Άρτας χρονολογείται  επί βασιλέως Πύρρου Α, στα χρόνια της κλασικής Αμβρακίας. Ο περίφημος μύθος, όμως, κρύβει και μια ιστορική αλήθεια. Όταν ο Τούρκικος στόλος χρειάστηκε να περάσει από την περιοχή, ζήτησαν από τους ντόπιους να χτίσουν μια γέφυρα. Οι ντόπιοι, με σκοπό να έχουν την εύνοιά τους, δέχτηκαν να χτίσουν το γεφύρι. Όμως, κάθε βράδυ το γκρέμιζαν και καθυστερούσαν την έλευσή τους.  Όταν οι Τούρκοι ζήτησαν να μάθουν γιατί αργεί τόσο πολύ το έργο, εκείνοι απάντησαν ότι είναι στοιχειωμένο, ώστε να φοβίσουν τους Τούρκους. Τελικά, ο Τούρκος διοικητής διέταξε τη σύλληψη του Πρωτομάστορα και της γυναίκας του, καθώς και την θανάτωσή τους. Οι κάτοικοι διέρχονταν από την ανατολική Ελληνική πλευρά στη δυτική Οθωμανική με χρήση διαβατηρίου μέχρι το έτος 1912.

Η σημερινή μορφή του Γεφυριού της Άρτας χρονολογείται τα έτη 1602-1606 μ.Χ και ενώνει τις δύο όχθες του Άραχθου. Αναφέρεται ότι τη χρηματοδότηση της κατασκευής του Γεφυριού της Άρτας έγινε από έναν Αρτινό παντοπώλη, τον Ιωάννη Θιακογιάννη ή Γυφτοφάγο. Το μήκος του πέτρινου γεφυριού φτάνει στα 142 μέτρα, ενώ το πλάτος του είναι 3,75 μέτρα. Αποτελείται από τέσσερις μεγάλες καμάρες και τρεις μικρότερες. Τα βάθρα του είναι κτισμένα με μεγάλους κανονικούς λίθους και  θυμίζουν τοιχοποιία ελληνιστικών μεγάρων. Στο τέλος της μίας πλευράς, δεσπόζει, σήμερα, το Λαογραφικό Μουσείο Άρτας.